గ్రూప్ 1 ప్రిలిమ్స్ సిలబస్ మరియు విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నల సరళిని బట్టి రూపొందించిన ఇంటరాక్టివ్ ప్రశ్నలు:
Quiz: APPSC గ్రూప్-1 ప్రిలిమ్స్ మోడల్ టెస్ట్ (హిస్టరీ, జాగ్రఫీ, పాలిటీ)
Question (Topic: భారత దేశ చరిత్ర – ప్రాచీన సంస్కృతి): హరప్పా నాగరికత (ఇండస్ వ్యాలీ) లోని ఏకైక కృత్రిమ నౌకాశ్రయం (Artificial Dockyard) మరియు సముద్ర వాణిజ్య కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం ఏది?
Option (Incorrect): మోహెంజొదారో
Reason: తప్పు. మోహెంజొదారో అనేది సింధు నాగరికతలో అతిపెద్ద నగరం మరియు అక్కడ ‘మహా స్నానవాటిక’ (Great Bath) ప్రసిద్ధి చెందింది, కానీ అది రేవు పట్టణం కాదు.
Option (Incorrect): కాళీబంగన్
Reason: తప్పు. రాజస్థాన్‌లోని కాళీబంగన్ దున్నిన పొలాలు మరియు ఒంటె ఎముకల ఆనవాళ్లకు ప్రసిద్ధి.
Option (Correct): లోథాల్ (Lothal)
Reason: సరైనది! గుజరాత్ లోని భోగావో నది ఒడ్డున ఉన్న లోథాల్ నగరం హరప్పా ప్రజల ప్రధాన కృత్రిమ నౌకాశ్రయం మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య కేంద్రం.
Option (Incorrect): రోపార్
Reason: తప్పు. రోపార్ అనేది పంజాబ్‌లో సట్లెజ్ నది ఒడ్డున ఉన్న తొలి స్వతంత్ర భారత తవ్వకాల ప్రాంతం.
Hint: ఈ నగరం ప్రస్తుతం గుజరాత్ లో ఉంది మరియు దీనిని సింధు నాగరికత యొక్క ‘మాంచెస్టర్’ అని కూడా పిలుస్తారు.
Question (Topic: భారత రాజ్యాంగం – సుప్రీంకోర్టు అధికారాలు): భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ అధికరణ (Article) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టుకు తన స్వంత తీర్పులను లేదా ఆదేశాలను తానే పునఃసమీక్షించుకునే (Judicial Review of its own judgments) ప్రత్యేక అధికారం ఉంది?
Option (Incorrect): ఆర్టికల్ 13
Reason: తప్పు. ఆర్టికల్ 13 అనేది ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధంగా ఉన్న చట్టాలను శూన్యంగా ప్రకటించే న్యాయసమీక్ష అధికారానికి సంబంధించింది.
Option (Incorrect): ఆర్టికల్ 32
Reason: తప్పు. ఆర్టికల్ 32 అనేది ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ కోసం రిట్లను జారీ చేసే అధికారాన్ని సుప్రీంకోర్టుకు ఇస్తుంది.
Option (Correct): ఆర్టికల్ 137
Reason: సరైనది! ఆర్టికల్ 137 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు తాను గతంలో ఇచ్చిన తీర్పులను లేదా ఉత్తర్వులను కాలక్రమేణా మార్చడానికి లేదా పునఃసమీక్షించడానికి (Review) అధికారం కలిగి ఉంటుంది.
Option (Incorrect): ఆర్టికల్ 143
Reason: తప్పు. ఆర్టికల్ 143 అనేది రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు నుండి సలహా కోరే (Advisory Jurisdiction) అధికారానికి సంబంధించింది.
Hint: ఈ అధికరణ సుప్రీంకోర్టును ఒక ‘స్వీయ సవరణ కోర్టు’గా మారుస్తుంది, తద్వారా పాత తప్పులను సరిదిద్దుకోవచ్చు.
Question (Topic: భూగోళశాస్త్రం – వాతావరణ శాస్త్రం): భూ వాతావరణంలో (Atmosphere) ఓజోన్ పొర (Ozone Layer) ఏ ఆవరణంలో విస్తరించి ఉండి, సూర్యుని నుండి వచ్చే ప్రమాదకరమైన అతినీలలోహిత (UV) కిరణాల నుండి భూమిని రక్షిస్తుంది?
Option (Incorrect): ట్రోపో ఆవరణం (Troposphere)
Reason: తప్పు. ట్రోపో ఆవరణం అనేది వాతావరణంలో అత్యంత క్రింది పొర. ఇక్కడే అన్ని రకాల వాతావరణ మార్పులు (వర్షాలు, మేఘాలు) సంభవిస్తాయి, కానీ ఓజోన్ పొర ఇక్కడ ఉండదు.
Option (Correct): స్ట్రాటో ఆవరణం (Stratosphere)
Reason: సరైనది! స్ట్రాటో ఆవరణంలో (దాదాపు 15 నుండి 35 కి.మీ ఎత్తులో) ఓజోన్ వాయువు సాంద్రత ఎక్కువగా ఉండి రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది.
Option (Incorrect): మీసో ఆవరణం (Mesosphere)
Reason: తప్పు. మీసో ఆవరణం అత్యంత శీతలమైన పొర, ఇక్కడికి రాగానే అంతరిక్ష ఉల్కలు కాలిపోతాయి.
Option (Incorrect): థర్మో ఆవరణం (Thermosphere)
Reason: తప్పు. థర్మో ఆవరణం రేడియో తరంగాల ప్రసారానికి (Ionosphere) ఉపయోగపడుతుంది.
Hint: ఈ ఆవరణంలో ఎత్తుకు వెళ్లేకొద్దీ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది మరియు జెట్ విమానాలు ప్రయాణించడానికి ఇది అత్యంత అనుకూలమైన ప్రశాంత పొర.
Question (Topic: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ – ద్రవ్యోల్బణం): ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) విపరీతంగా పెరిగినప్పుడు, మార్కెట్లో డబ్బు చలామణీని తగ్గించడానికి భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) క్రింది వాటిలో ఏ చర్య తీసుకుంటుంది?
Option (Correct): నగదు నిల్వల నిష్పత్తి (CRR) మరియు బ్యాంక్ రేటును పెంచుతుంది.
Reason: సరైనది! CRR పెంచితే బ్యాంకులు ఆర్బీఐ వద్ద ఎక్కువ డబ్బు ఉంచాలి, దీనివల్ల ప్రజలకు ఇచ్చే రుణాల పరిమాణం తగ్గి మార్కెట్లో డబ్బు చలామణీ తగ్గుతుంది.
Option (Incorrect): రివర్స్ రెపో రేటును విపరీతంగా తగ్గిస్తుంది.
Reason: తప్పు. రివర్స్ రెపో రేటును తగ్గిస్తే బ్యాంకులు తమ డబ్బును ఆర్బీఐ వద్ద దాచకుండా మార్కెట్లోకి పంపుతాయి, తద్వారా ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరుగుతుంది.
Option (Incorrect): మార్కెట్లో ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (OMO) ద్వారా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేస్తుంది.
Reason: తప్పు. సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేస్తే ఆర్బీఐ మార్కెట్లోకి డబ్బును విడుదల చేసినట్లవుతుంది, ఇది ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత పెంచుతుంది.
Option (Incorrect): లోన్లపై వడ్డీ రేట్లను పూర్తిగా రద్దు చేస్తుంది.
Reason: తప్పు. వడ్డీ రేట్లు రద్దు చేస్తే ప్రజలు ఇంకా ఎక్కువ అప్పులు తీసుకుంటారు, ఇది పరిస్థితిని మరింత దిగజారుస్తుంది.
Hint: ఆర్బీఐ మార్కెట్లోని అదనపు లిక్విడిటీని (డబ్బును) లాగేసుకోవడానికి కఠిన ద్రవ్య విధానాన్ని (Tight Monitary Policy) అవలంబిస్తుంది.
గ్రూప్ 1 మెయిన్స్ పరీక్ష కోసం ప్రత్యేకంగా డిస్క్రిప్టివ్ రైటింగ్ (Answer Writing Format) విధానం లేదా ఆంధ్రప్రదేశ్ హిస్టరీ & ఎకానమీ లార్జ్ డేటా ఏమైనా కావాలో చెప్పండి!YES
ఖచ్చితంగా, APPSC Group 1 మెయిన్స్ (Descriptive Writing) కోసం అడిగే ప్రశ్నల శైలి, వాటికి ఆన్సర్ రాసే విధానం (Answer Writing Format) మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ హిస్టరీ & ఎకానమీకి సంబంధించిన లార్జ్ డేటా క్రింద ఇవ్వబడింది.
మెయిన్స్ పరీక్షలో గరిష్ట మార్కులు సాధించాలంటే సమాధానాన్ని Introduction (పరిచయం), Body of the Answer (ప్రధానాంశం), మరియు Conclusion (ముగింపు) అనే ప్రామాణిక ఫార్మాట్‌లో రాయాల్సి ఉంటుంది.🏛️ సెక్షన్ 1: ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర (AP History – Descriptive Format)
ప్రశ్న (Model Question): ఆంధ్రదేశంలో శాతవాహనుల కాలం నాటి సామాజిక, ఆర్థిక మరియు మతపరమైన పరిస్థితులను విశ్లేషించండి. (Analyze the Socio-Economic and Religious conditions during the Satavahana period in Andhra).
1. Introduction (పరిచయం):
మౌర్య సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత దక్షిణ భారతదేశంలో కృష్ణా-గోదావరి నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో శాతవాహనులు ఒక శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. సిముకుడు ఈ వంశ స్థాపకుడు కాగా, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి అత్యంత ప్రసిద్ధ పాలకుడు. వీరి 450 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ పాలన ఆంధ్రుల చరిత్రలో రాజకీయ, సాంస్కృతిక వైభవానికి బలమైన పునాది వేసింది.
2. Body of the Answer (ప్రధానాంశం):
• సామాజిక పరిస్థితులు:
• సమాజంలో చతుర్వర్ణ వ్యవస్థ అమల్లో ఉన్నప్పటికీ, శాతవాహన సమాజంలో మహిళలకు ఉన్నత స్థానం ఉండేది.
• పాలకుల పేర్ల ముందు తల్లి పేరును చేర్చుకునే సంప్రదాయం ఉండేది (ఉదా: గౌతమీపుత్ర, వాసిష్ఠీపుత్ర).
• స్త్రీలు విద్య, రాజకీయాలు మరియు మతపరమైన దానధర్మాలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.
• ఆర్థిక పరిస్థితులు:
• వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తి కాగా, చేతివృత్తుల వారు శ్రేణులు (Guilds) గా ఏర్పడి అంతర్గత, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని నియంత్రించేవారు.
• భారుకచ్ఛ (బ్రోచ్) మరియు మోటుపల్లి/ఘంటసాల ప్రముఖ ఓడరేవులుగా వర్ధిల్లాయి. రోమన్ సామ్రాజ్యంతో జరిగిన సముద్ర వాణిజ్యం వల్ల దేశంలోకి రోమన్ బంగారు నాణేలు (దినారాలు) భారీగా తరలివచ్చాయి.
• మతపరమైన పరిస్థితులు:
• రాజులు వైదిక మతాన్ని (యాగాలు, క్రతువులు) ఆదరించినప్పటికీ, రాణులు మరియు సామాన్య ప్రజలు బౌద్ధమతాన్ని పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించారు.
• అమరావతి, నాగార్జునకొండ, భట్టిప్రోలు వంటి ప్రాంతాలు గొప్ప బౌద్ధ విజ్ఞాన కేంద్రాలుగా మారాయి. ఆచార్య నాగార్జునుడు ఇక్కడే మాధ్యమిక వాదాన్ని (శూన్యవాదం) ప్రతిపాదించారు.3. Conclusion (ముగింపు):
ముగింపుగా చెప్పాలంటే, శాతవాహనుల కాలం ఆంధ్రదేశంలో సర్వతోముఖాభివృద్ధికి నిదర్శనం. ఒకవైపు వైదిక, బౌద్ధ మతాల సహజీవనం, మరోవైపు రోమన్ దేశంతో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంబంధాలు ఆంధ్ర సంస్కృతిని ప్రపంచవ్యాప్తం చేశాయి. అందుకే ఈ కాలాన్ని ప్రాచీన ఆంధ్ర చరిత్రలో ఒక ‘స్వర్ణయుగం’గా పరిగణించవచ్చు.